🫖تنها ۱ کلیک با جامع ترین راهنمای شناخت و خرید چای کله مورچه ای فاصله دارید!

چای کله مورچه ای چیست؟مزایا و معایب آن چیست؟چای کله مورچه ای از کجا بخریم؟جواب تمامی این سوالات را در این مقاله پیدا خواهید کرد.
تنها ۱ کلیک با جامع ترین راهنمای شناخت و خرید چای کله مورچه ای فاصله دارید!
توسط روزبه اسماعیلی. نوشته شده در ۲۱ بهمن ۱۳۹۹
راهنمای جامع شناخت و خرید چای کله مورچه ای[متن+تصویر+فیلم
چای کله مورچه ای چیست؟ چرا آن را کله مورچه ای می نامند؟ از کجا چای کله مورچه ای بخرم؟ چای کله مورچه ای کنیا بهتر است یا انواع دیگر آن؟ و سوالات بسیاری که در این مقاله می خواهیم با جزئیات به آن بپردازیم تا شما پس از مطالعه آن بعنوان متخصص خرید چای کله مورچه ای بهترین انتخاب را برای چای مصرفی خود داشته باشید.
چای کله مورچه یا همان کله مورچه ای چیست؟
چای کله مورچه ، کله مورچه ای یا به اصطلاح تخصصی CTC، یک نوع چای سیاه بسیار پر رنگ و زود دم و به همین دلیل بسیار پر مصرف و پر فروش در بازار ایران و جهان است.
(عکس چای کله مورچه ای)
چرا چای کله مورچه ای را ” کله مورچه ای” می نامند؟
همانطور که در تصویر پایین و بالا مشاهده می کنید دانه های این نوع چای سیاه به شکل گرد و بسیار کوچک هستند و به همین دلیل شباهت بسیار زیادی به سر مورچه دارند به همین دلیل آن را به این نام می خوانند.
چرا به چای کله مورچه ، چای CTC هم می گویند؟
عبارت CTC عبارتی مخفف است که هر حرف آن به شرح زیر معنی می شود:
C = Crush به معنی خرد شده یا ریز شده ( در برخی منابع مخفف Cut به معنی بریدن نیز ذکر شده است)
T = Tear به معنی گسسته یا پاره شده
C = Curl به معنی گرد شده
علت این نام گذاری و عناوین به فرآیند تولید این چای خارجی موجود در بازار ایران برمی گردند.
۸ مرحله تولید چای کله مورچه ای کدام ها هستند؟
فرآیند تولید چای کله مورچه ای یا CTC به شرح زیر است:
۱- برداشت چای: ( harvesting)
برگ های چای از زمین های چای در کشورهای تولیدکننده بزرگ مانند هندوستان، سریلانکا و کنیا برداشت می شود.

۲- مرحله هوادهی: ( withering through)
در این مرحله برگهای برداشت شده چای را در محیطی بزرگ پهن می کنند و در معرض جریان هوا قرار می دهند این عمل باعث می شود برگهای چای ۸۵% از رطوبت خود را از دست بدهند.
همچنین برگها در این مرحله صاف تر و حالت لاستیک مانند پیدا می کنند تا برای ادامه فرآیند آماده شوند.

۳- مرحله خرد کردن، پاره کردن و گرد کردن: (Curl،Tear،Crush)
در این مرحله برگهایی را که در مرحله قبلی خشک تر شده اند را از میان غلتکهای بزرگی عبور می دهند تا در چهار مرحله خرد و پاره، لهیده و در نهایت گرد گردند.
۴- شکستن رول های برگها: (roll breaking)
در این مرحله از فرآیند تهیه چای کله مورچه ای رول های تولید شده در مرحله قبلی از ماشین های برش و گرداننده های بزرگ عبور داده می شوند تا به دانه های گرد و ریز سبز رنگی تبدیل شوند.

۵- تخمیر/ اکسیداسیون: (fermentation/oxidation)
دانه های گرد چای تولید شده در این مرحله از ماشین های CFM( continuous fermenting trough machine) یا ماشینهای تخمیر مداوم عبور داده می شوند تا فرآیند تخمیر و اکسیداسیون صورت پذیرد.
این فرآیند ۱ ساعت به طول می انجامد که معمولا پس از مدت ۴۰ دقیقه رنگ سبز دانه ها کم کم شروع به قهوه ای شدن می کند.
تخمیر و اکسیداسیون باعث می شود طعم و رنگ برگهای چای آزاد گردد.
۶- خشک کردن: (drying)
در این مرحله برگ های چای به ماشینهای خشک کن انتقال داده می شوند و طی ۲۰ الی ۲۵ دقیقه از دمای ۵۰ درجه تا ۱۰۵ درجه حرارت داده می شوند.
رطوبت چای در این مرحله به ۲ الی ۳ درصد می رسد.
رنگ چای در انتهای مرحله خشک کردن از قهوه ای مسی به قهوه ای متمایل به سیاه تغییر پیدا می کند.
۷- الک کردن و درجه بندی: ( sifting and grading)
چای به دست آمده از مرحله قبل به دسته های بزرگ، شکسته ریز و کامل در این مرحله تقسیم می گردند.
چای ها با توجه به برگی که از آنها تهیه شده اند به نام های OP، BOP، OF، dust تقسیم بندی می شوند.
OP چیست؟
OP مخفف عبارت Orange pekoe است که معنای خاصی در فارسی ندارد و به مرغوبترین برگهای چای گفته می شوند.
این چای از برگهای بسیار جوان چای تولید می شود.
*داستان جالب علت این نامگذاری*: خانواده سلطنتی کشورهای آلمانی زبان( هلند ، آلمان، اطریش، سوئیس) در کاخی به نام خانه پرتقال (House of Orange) زندگی می کردند.
حدود سال ۱۶۰۰ که چای برای اولین بار به کشورهای اروپایی آورده شد بهترین و مرغوبترین چای را برای مصرف خاندان سلطنتی می آوردند و از این روی چای مرغوب که از برگهای نورَس و تازه جوانه زده چای تولید می شود به این نام معروف است.
BOP چیست؟
BOP مخفف عبارت Broken Orange Pekoe است که به همان چای مرغوب شکسته گفته می شود.
زیرا چای OP برگ کامل بوده و برگ شکسته شده ندارد.

OF چیست؟
OF مخفف عبارت Orange Fannings است که در واقع معادل همان چای باروتی یا شکسته نیم ریز است .
Dust چیست؟
Dust همان خاک چای است.
علت رنگ دهی بالای چای کله مورچه ای چیست؟
قدرت رنگ دهی بالای این نوع چای همان مرحله ۵ از فرآیند تولید است که در بالاتر گفته شد.
در این مرحله برگ چای تخمیر و اکسیداسیون می شود تا رنگ و طعم برگهای چای آزاد گردند.
چای کله مورچه در چه کشور هایی تولید می گردد؟
کشورهای هند، کنیا، چین، ویتنام، سریلانکا و بنگلادش بزرگترین تولیدکننده های چای کله مورچه در جهان هستند.
عمده چای کله مورچه بازار ایران از کشورهای هند و کنیا وارد می شود.
چرا چای کله مورچه پرفروش چای خارجی بازار ایران است؟
چای کله مورچه به دلیل مزیت هایی که به سایر چای های خارجی موجود در بازار دارد علاقه مندان پرشماری دارد.
در ادامه به این مزایا خواهیم پرداخت
مزیت های چای کله مورچه به سایر چای های موجود در بازار چیست؟
زود دم بودن: چای کله مورچه ای تقریبا بین ۵ الی ۷ دقیقه دم می کشد و آماده نوش جان کردن است.
خوش رنگ بودن : در مدت زمان دم بسیار کم رنگی بسیار چشم نواز و آلبالویی پیدا می کند.
قیمت بسیار مناسب: چای کله مورچه نسبت به انواع دیگر چای خارجی موجود در بازار در مواردی تا ۵۰% قیمت پایین تری دارد.
کاهش هزینه چای مصرفی: رنگ دهی فوق العاده ای نسبت به سایر چای ها به میزانن برابر دارد به همین دلیل میزان چای مصرفی شما را کاهش می دهد.
چند نوع چای کله مورچه در بازار ایران موجود است؟
پرطرفدارترین چای های کله مورچه موجود در بازار ایران چای کله مورچه هندی و چای کله مورچه ای کنیاست.
آشنایی با چای کله مورچه هندی:
این چای محصول مزارع چای کشور هندوستان دومین کشور بزرگ تولیدکننده چای دنیاست ( با میزان تولید سالیانه ۱.۲۰۸.۷۸۰ تن چای)
مارک های معروف چای کله مورچه هندی:
۱- تاتا (Tata)
۲- تاج محل (Taj mahal)
۳- رِد لیببل (Red label)
۴- واق بَکری (Wagh bakri)
۵- سوسایتی (Society)
۶- پاتاکا (Pataka)
۷- تازا (Taaza)
چای کله مورچه کنیا:
همانطور که از نام آن پیداست این محصول تولید کشور کنیا سومین کشور بزرگ تولیدکننده چای در جهان است.( تولید سالیانه ۴۳۲.۴۰۰ تن چای)
مارک های معروف چای کله مورچه ای کنیا:
۱-کریچو گلد ( Kericho gold)
۲-سافاری ( Safari)
۳-فاهاری یا (Fahari ya)
۴-رابرت رابرتز (robert roberts)
چای کله مورچه کنیا با کله مورچه هندی در چیست؟
هر دو کشور چای کله مورچه با کیفیت های مختلف تولید و روانه بازار های جهان می کنند اما در ادامه به تفاوت های چای کله مورچه هندی و کنیا پر مصرف و موجود در بازار ایران خواهیم پرداخت.
قیمت پایین تر چای کله مورچه هندی: چای های کله مورچه هندی موجود در بازار ایران معمولا از لحاظ قیمت ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزانتر از چای کله مورچه کنیا هستند.
ثبات رنگ بیشتر چای کله مورچه ای کنیا: رنگ چای کله مورچه ای کنیا موچود در بازار ایران معمولا بعد از دم شدن و به مرور زمان تقریبا ثابت و آلبالویی است اما چای کله مورچه هندی معمولا به مرور زمان رنگ تیره تری پیدا میکند.
طعم گس تر چای کله مورچه کنیا: به علت وجود ذرات گل چای( همان ذرات زرد رنگ درون چای خشک که در ایران به زر معروف هستند) در چای کله مورچه کنیا معمولا طعم گس بیشتری نسبت به چای کله مورچه هندی دارد.
مارک های معروف چای کله مورچه هندی در بازار ایران کدام ها هستند؟
۱- چای کله مورچه توت فرنگی
۲- چای کله مورچه آیسان
۳- چای کله مورچه ای کیمبال
چای کله مورچه کیمبال در چه بسته بندی هایی موجود است؟
عمده چای کله مورچه ای کیمبال موجود در بازار در بسته های ۴۵۰ گرمی است .
چای کله مورچه آیسان در چه بسته بندی هایی موجود است؟
چای کله مورچه آیسان در بسته های ۱۰ و ۵۰ کیلوگرمی و بصورت فله درر بازار موجود است.
بسته بندی های این چای بصورت کیسه های قهوه ای رنگ است.
چای کله مورچه ای توت فرنگی در چه بسته بندی هایی موجود است؟
چا ی کله مورچه ای توت فرنگی که یک نشان توت فرنگی روی آن ثبت شده است در بسته های ۱۰ کیلوگرمی در بازار ایران موجود است .
مارک های معروف چای کله مورچه ای کنیا در بازار ایران کدام ها هستند؟
۱- چای کله مورچه ای شهرزاد
۲- چای کله مورچه ای تشریفات
۳- چای کله مورچه ای دبش
چای کله مورچه ای کنیا شهرزاد در چه بسته بندی هایی در بازار موجود است؟
چای کله مورچه شهرزاد یکی از نام آشناترین مارک های چای در بازار ایران است.
چای کله مورچه کنیا شهرزاد بیشتر در بسته بندی های :
۱- ۵۰۰ گرمی
۲- ۴۰۰ گرمی
در بازار موجود است.
چای کله مورچه ای کنیا تشریفات در چه بسته بندی هایی در بازار موجود است؟
چای کله مورچه کنیا کنیا تشریفات بیشتر در بسته بندی های:
۱- ۴۵۰ گرمی
در بازار موجود است .
چای کله مورچه ای کنیا دبش در چه بسته بندی هایی در بازار موجود است؟
چای کله مورچه ای کنیا دبش بیشتر در بسته بندی های:
۱- ۵۰۰ گرمی در بازار موجود است.
تفاوت قیمت چای کله مورچه کنیا و چا کله مورچه هندی در بازار ایران چقدر است؟
قیمت چای کله مورچه کنیا چه بصورت فله و عمده و چه بصورت بسته بندی های موجود در بازار ۳۰ الی ۵۰ درصد بالاتر است.
این تفاوت قیمت به دلیل تفاوت های چای کله مورچه کنیا و چای کله مورچه هندی است که باعث می شود چای کله مورچه کنیا از کیفیت بالاتری نسبت به چای کله مورچه هندی برخوردار باشند .
بالاتر به این تفاوت ها مفصل اشاره کردیم. این تفاوت ها بصورت خلاصه عبارتند از:
۱- ثبات رنگ بیشتر چای کله مورچ کنیا
۲- طعم گس تر چای کله مورچه کنیا
موارد مصرف چای کله مورچه ای چیست؟
چای کله مورچه ای به دلیل رنگ زیاد و مدت زمان دم کم موارد مصرف فراوانی دارد که به آنها اشاره می کنیم:
۱- چای کیسه ای یا تی بگ:
تقریبا در تمام انواع چای کیسه ای موجود در بازار از چای کله مورچه ای استفاده شده است.
۲- در فرنچ پرس:
چای کله مورچه ای بصورت گسترده در فرنچ پرس مورد استفاده قرار می گیرد. درادامه فیلم آموزشی و مراحل درست کردن چای کله مورچه ای در فرنچ پرس را می آوریم.
فیلم آموزشی نحوه دم کردن چای با فرنچ پرس را از اینجا مشاهده کنید. (چای مورد استفاده در این فیلم چای کله مورچه ای نیست)
مراحل دم کردن چای در فرنچ پرس:
یک قاشق چای خوری چای کله مورچه ( حدود ۵ الی ۱۰ گرم) را داخل فرنچ پرس بریزید.
آب جوش را داخل فرنچ پرس بریزید به گونه ای که مقداری از بالای فرنچ پرس خالی باشد.
درب آن را بگذارید و حدود ۲۰ الی ۳۰ ثانیه صبر کنید تا دم بکشد.
اهرم فرنچ پرس را به پایین فشار دهید تا چای را ته نشین کند.
چای خوش رنگ آماده نوش جان کردن است.
۳- ترکیب با انواع دیگر چای:
چای کله مورچه ای را به سه دلیل زیر با انواع دیگر چای ترکیب می کنند.
پایین آوردن مدت زمان دم کشیدن چای های دیر دم تر:
برخی چای ها بعنوان مثال بیشتر چای های ایرانی مدت زمان دم بیشتری نسبت به نمونه های مشابه خارجی دارند برای جبران این مساله می توان از چای کله مورچه بعنوان مکمل این نوع چای ها استفاده کرد.
پر رنگ تر شدن انواع چای کم رنگ:
نمونه هایی از چای های ایرانی و خارجی بطور کلی و ذاتا کمرنگ هستند برای افزایش میزان رنگ دهی آنها را با چای کله مورچه ترکیب می کنند.
پایین آوردن قیمت تمام شده چای مصرفی:
این امر از دو طریق اتفاق می افتد:
با افزایش رنگ چای توسط ترکیب با چای کله مورچه میزان چای مصرفی کاهش چشمگیری خواهد داشت.
قیمت خرید چای کله مورچه از انواع دیگر چای خارجی موجود در بازار نظیر چای شکسته سیلان یا کلکته پایین تر است.
در ادامه به دو نوع از ترکیبات چای کله مورچه ای با انواع دیگر چای خواهیم پرداخت.
چگونه چای کله مورچه ای کنیا یا هندی را چای شکسته لاهیجان ترکیب کنیم؟
همانطور که اشاره شد چای کله مورچه ای را برای جبران رنگ کم و مدت زمان دم بالاتر با چای ایرانی ترکیب میکنند اما ترکیب این دو نوع چای باید به گونه ای باشد که به طعم اصیل چای ایرانی لطمه نخورد.
برای آشنایی بیشتر با چای شکسته لاهیجان فیلم های آموزشی زیر را از دست ندهید:
برای ترکیب این دو نوع چای می توانید از نسبت های زیر استفاده کنید:
ترکیب ۱ به ۳:
به این ترتیب که در ترکیب ۱ قسمت چای کله مورچه ای و ۳ قسمت چای شکسته لاهیجان به کار رفته باشد.
مثال برای ۱ کیلوگرم چای:
برای هر تهیه هر ۱ کیلوگرم چای، ۳۰۰ گرم چای کله مورچه ای + ۷۰۰ گرم چای شکسته لاهیجان
ترکیب ۲ به ۳:
به این ترتیب که ۲ قسمت چای کله مورچه ای و ۳ قسمت چای شکسته لاهیجان به کار رفته باشد.
مثال برای ۱ کیلوگرم چای :
برای هر تهیه هر ۱ کیلوگرم چای، ۴۰۰ گرم چای کله مورچه ای + ۶۰۰ گرم چای شکسته لاهیجان.
بهترین روش برای دم کردن چای کله مورچه ای چیست؟
در ادامه مرحله بهترین روش دم کردن چای کله مورچه ای را خواهیم دید:
۱- ابتدا قوری را با آب جوش دور بگردانید و بیرون بریزید.
۲- چای کله مورچه را داخل قوری بریزید.
۳- مقداری آب نزدیک به جوش( به میزانی که روی چای خشک را بپوشاند) روی چای داخل قوری بریزید.
۴- ۵ ثانیه صبر کنید و آب داخل قوری را خالی کنید.( به این مرحله آبکشیدن چای می گویند که باعث می شود رنگ و طعم چای آزاد گردد)
۵ – آب جوش را داخل قوری بریزید و به مدت ۵ الی ۷ دقیقه اجازه دهید تا دم بکشد .
۶- آماده نوش جان کردن است.














